Ο Κωνσταντίνος Βαβέκης (Δίκτυο ΠΡΑΞΗ / ΙΤΕ) αναλύει πώς το νησί μετατρέπει τη γεωγραφική απομόνωση σε συγκριτικό πλεονέκτημα και πώς το C Nest παίρνει από το χέρι τις ελληνικές startups.
Όταν σκεφτόμαστε την Κρήτη, το μυαλό μας πηγαίνει αυθόρμητα στις παραδόσεις, τον τουρισμό και τα εκλεκτά προϊόντα της γης της. Κι όμως, μακριά από τα φώτα των τουριστικών θερέτρων, το νησί έχει καταφέρει να χτίσει ένα αθόρυβο αλλά παγκόσμιο «θαύμα» έρευνας και τεχνολογίας, αποτελώντας έναν από τους ισχυρότερους πυρήνες καινοτομίας στη Νότια Ευρώπη.
Για το πώς η Κρήτη μετατρέπεται σταδιακά στη «Silicon Valley» της Μεσογείου, τον κομβικό ρόλο του νέου C Nest Accelerator, μια πρωτοβουλία που υλοποιείται με συντονιστή το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), αλλά και το μεγάλο στοίχημα της προστασίας των ελληνικών ιδεών, συζητήσαμε με τον κύριο Κωνσταντίνο Βαβέκη. Ως Επιστημονικός Υπεύθυνος του έργου, Τεχνικός Προϊστάμενος του Δικτύου ΠΡΑΞΗ και ο μοναδικός European Patent Attorney με έδρα την Κρήτη, μας ξεναγεί στο μέλλον της κρητικής επιχειρηματικότητας.
Το «οικοσύστημα» της Κρήτης και η παγκόσμια πρωτοπορία
Πώς κατάφερε η Κρήτη να χτίσει αυτό το μοναδικό «θαύμα» καινοτομίας;
Η Κρήτη έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: η γεωγραφική της απομόνωση λειτούργησε ταυτόχρονα ως μειονέκτημα αλλά και ως μεγάλο πλεονέκτημα. Αυτή ακριβώς η απομόνωση ώθησε τα ερευνητικά ιδρύματα και τα πανεπιστήμια του νησιού να αναζητήσουν συνεργάτες σε παγκόσμιο επίπεδο —στην Αμερική, την Ευρώπη και την Αγγλία—, να συμπράξουν με κορυφαίους φορείς του εξωτερικού και να προσελκύσουν επιστήμονες διεθνούς αναγνώρισης.
Το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα του νησιού είναι ότι έδωσε έμφαση από την πρώτη στιγμή στην επιστημονική αριστεία και ανέπτυξε ένα σύστημα που βασίζεται στην αξιοκρατία και σε πολύ υψηλά standards.
Το C Nest Accelerator ως ο νέος «καταλύτης» της αγοράς
Πώς ακριβώς το C Nest έρχεται να πάρει μια κρητική startup ή μια παραδοσιακή επιχείρηση από το χέρι και να τη μεταμορφώσει σε έναν παίκτη με διεθνή προοπτική;
Ο βασικός σκοπός του C Nest είναι να βοηθήσουμε μια επιχείρηση να σταθεί στα πόδια της όσο το δυνατόν νωρίτερα. Παρέχουμε όλα όσα προσφέρει ένας παραδοσιακός επιταχυντής, όπως η δημιουργία ενός συγκροτημένου business plan, η ανάλυση αγοράς, ο προσδιορισμός του προϊόντος και του κοινού-στόχου και —το βασικότερο όλων— η ανάδειξη της μοναδικής αξίας που θα προσφέρει η επιχείρηση στον δυνητικό πελάτη της.
Αυτό όμως που μας κάνει να ξεχωρίζουμε είναι ότι συνδυάζουμε τα παραπάνω με τις μοναδικές υπηρεσίες του Δικτύου ΠΡΑΞΗ. Δίνουμε στις επιχειρήσεις πρόσβαση σε διεθνή δικτύωση μέσω του Enterprise Europe Network (EEN), του μεγαλύτερου δικτύου υποστήριξης μικρομεσαίων επιχειρήσεων παγκοσμίως, τις ενημερώνουμε και τις βοηθούμε να συμμετάσχουν σε ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης, και τις φέρνουμε σε επαφή με κορυφαίους επιστήμονες από ερευνητικά εργαστήρια για να συνεργαστούν. Καλύπτουμε ακόμη και τα έξοδα ταξιδιών για τη δημιουργία διεθνών κοινοπραξιών.
Η «Έξυπνη» Κρήτη: Αγροδιατροφή, Τουρισμός και Υψηλή Τεχνολογία
Πώς μετατρέπεται, για παράδειγμα, το κρητικό ελαιόλαδο ή η εμπειρία της φιλοξενίας σε ένα “high-tech” προϊόν με παγκόσμια υπεραξία;
Πιστεύω ακράδαντα ότι η καινοτομία μπορεί να εφαρμοστεί σε κάθε τομέα. Στόχος μας είναι να «παντρέψουμε» το υψηλό επιστημονικό επίπεδο που αναπτύσσεται στο νησί με την παραδοσιακή μας οικονομία.
Στο ελαιόλαδο, για παράδειγμα, μπορούμε να εισάγουμε νέους τρόπους παραγωγής που διατηρούν ανέπαφα όλα τα θρεπτικά συστατικά, να απομονώσουμε πολύτιμα στοιχεία με ισχυρές φαρμακευτικές ιδιότητες (όπως οι πολυφαινόλες), ή να εφαρμόσουμε τεχνολογίες για την αποδόμηση και αξιοποίηση των αποβλήτων, όπως ο «κατσίγαρος».
Στον τομέα του τουρισμού, η χρήση προηγμένων τεχνολογιών, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, μπορεί να βελτιώσει δραστικά την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, να μειώσει το λειτουργικό κόστος, να προσφέρει πιο αποτελεσματική διαφήμιση και προσωποποιημένη εξυπηρέτηση στους πελάτες, μειώνοντας ταυτόχρονα το ενεργειακό αποτύπωμα των μονάδων.
Το όραμα για το μέλλον της Κρήτης
Μπορεί η Κρήτη, μέσα από δομές όπως το ΙΤΕ και το C Nest, να γίνει μια «Silicon Valley» της Μεσογείου, κρατώντας εδώ τα πιο λαμπρά μυαλά της χώρας;
Διαθέτουμε αναμφίβολα μερικά από τα πιο λαμπρά μυαλά της χώρας. Αυτό αποδεικνύεται στην πράξη, καθώς τα μισά προγράμματα ERC (European Research Council) —που αποτελούν τα πιο απαιτητικά και τιμητικά βραβεία επιστημονικής αριστείας στην Ευρώπη— που καταλήγουν στο ΙΤΕ αλλά και σε άλλα ιδρύματα της Κρήτης. Ωστόσο, για να κάνουμε το επόμενο βήμα, χρειαζόμαστε υποδομές, σύγχρονα εργαστήρια και προηγμένο εξοπλισμό. Χρειαζόμαστε επενδυτές με μεγάλα κεφάλαια που θα πιστέψουν σε αυτές τις ευκαιρίες, αλλά και μια εγχώρια βιομηχανία που θα δοκιμάζει και θα παράγει αυτά τα προϊόντα. Στοιχεία που σήμερα μας λείπουν.
Η μεγαλύτερη έλλειψη, όμως, εντοπίζεται στην κουλτούρα μας. Πρέπει να μάθουμε να στοχεύουμε στη διανοητική προστασία των αποτελεσμάτων μας και στη βιομηχανική τους εκμετάλλευση, και όχι μόνο στην ακαδημαϊκή δημοσίευση. Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας είναι απαραίτητη για να έχουμε ουσιαστικά αποτελέσματα και να κρατήσουμε εδώ το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα: τους επιστήμονές μας. Κλείνοντας, θεωρώ ότι θα ήταν εξαιρετικά σημαντικό για τον τόπο μας αν τα ίδια τα ερευνητικά ιδρύματα, όπως το ΙΤΕ, διέθεταν δικά τους επενδυτικά κεφάλαια.
Αυτά τα funds θα μπορούσαν να τελούν υπό τη διαχείριση του Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας, προσφέροντας την απαραίτητη πρώτη χρηματοδότηση σε ομάδες με υποσχόμενα ερευνητικά αποτελέσματα. Μια τέτοια κίνηση, μακροπρόθεσμα, θα επέστρεφε πολλαπλάσια οικονομικά και κοινωνικά οφέλη πίσω στο νησί.
