Ο  Έρωτας στο Φως του Καλοκαιριού

Από την Προβολή του Ασυνειδήτου στην Ελευθερία της Επιλογής

Κάποτε οι καλοκαιρινοί έρωτες γεννιούνταν σε ένα νησί, σε μια παραλία ή σε ένα ταξίδι. Σήμερα μπορεί να ξεκινήσουν από ένα βλέμμα, αλλά και από ένα swipe σε μια εφαρμογή γνωριμιών. Οι συνθήκες αλλάζουν, η τεχνολογία εξελίσσεται, οι κοινωνικοί ρόλοι μετασχηματίζονται. Εκείνο που παραμένει αναλλοίωτο είναι η ανθρώπινη ανάγκη για σύνδεση. Στην εποχή των dating apps, της ψηφιακής υπερσύνδεσης και των αμέτρητων επιλογών, ο έρωτας δεν έχει χάσει τη δύναμή του. Αντίθετα, μας καλεί να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει πραγματικά να συναντάμε τον άλλον. Για τη σύγχρονη γυναίκα, αλλά και για τον σύγχρονο άνδρα, ο έρωτας δεν αποτελεί πλέον μια αναζήτηση ολοκλήρωσης. Αποτελεί μια συνειδητή επιλογή σύνδεσης ανάμεσα σε δύο αυτόνομους ανθρώπους. Μέσα από την Αναλυτική Ψυχολογία του Carl Jung και τα ευρήματα της Θετικής Ψυχολογίας, ο καλοκαιρινός έρωτας αποκαλύπτεται ως κάτι πολύ περισσότερο από μια εποχική ιστορία. Γίνεται μια ευκαιρία αυτογνωσίας, προσωπικής εξέλιξης και ουσιαστικής ανθρώπινης επαφής.

Όταν το καλοκαίρι ξυπνά το ασυνείδητο

Υπάρχει ένας λόγος που το καλοκαίρι συνδέεται τόσο έντονα με τον έρωτα. Οι ημέρες μεγαλώνουν, οι υποχρεώσεις χαλαρώνουν και η καθημερινότητα παύει να καθορίζει κάθε μας κίνηση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι άνθρωποι αισθάνονται πιο διαθέσιμοι συναισθηματικά και περισσότερο ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες.

Ο Κάρλ Γιούνγκ υποστήριζε ότι ο έρωτας συχνά λειτουργεί ως ένας καθρέφτης του ασυνειδήτου μας. Όταν ερωτευόμαστε, δεν βλέπουμε μόνο τον άλλον. Βλέπουμε και κομμάτια του εαυτού μας που αναζητούν έκφραση. Η αυτοπεποίθηση που θαυμάζουμε σε έναν άνθρωπο, η ανεξαρτησία, η δημιουργικότητα ή η ευαισθησία του μπορεί να αποτελούν στοιχεία που επιθυμούμε να καλλιεργήσουμε και μέσα μας. Ο έρωτας γίνεται έτσι μια μορφή εσωτερικού διαλόγου. Το καλοκαίρι ενισχύει αυτή τη διαδικασία. Μακριά από τους συνηθισμένους μας ρόλους, επιτρέπουμε στον εαυτό μας να εκφραστεί πιο αυθεντικά. Και μέσα σε αυτή την ελευθερία γεννιούνται συχνά οι πιο ουσιαστικές συναντήσεις.

Η γυναίκα δεν αναζητά πλέον σωτήρες

Ίσως η σημαντικότερη αλλαγή των τελευταίων δεκαετιών αφορά τη θέση της γυναίκας στις σχέσεις. Για πολλές γενιές, η γυναικεία ταυτότητα συνδέθηκε με την ύπαρξη ενός συντρόφου. Η κοινωνική αναγνώριση, η ασφάλεια και η προσωπική ολοκλήρωση συχνά θεωρούνταν αλληλένδετες με τη συντροφικότητα.

Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά. Η γυναίκα του 21ου αιώνα είναι οικονομικά, επαγγελματικά και συναισθηματικά περισσότερο ανεξάρτητη από ποτέ. Δεν εισέρχεται σε μια σχέση για να αποκτήσει αξία. Εισέρχεται σε μια σχέση επειδή επιθυμεί να μοιραστεί τη ζωή της.

Αυτή η μετατόπιση αποτελεί μια από τις σημαντικότερες μορφές ψυχολογικής απελευθέρωσης. Η αγάπη παύει να είναι ανάγκη επιβίωσης και μετατρέπεται σε συνειδητή επιλογή. Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό οι σχέσεις μπορούν σήμερα να γίνουν πιο αυθεντικές.

Οι εφαρμογές γνωριμιών και η ψευδαίσθηση των άπειρων επιλογών

Το Tinder, το Bumble και οι υπόλοιπες πλατφόρμες γνωριμιών έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συναντιούνται.

Συχνά κατηγορούνται ότι μετέτρεψαν τον έρωτα σε καταναλωτικό προϊόν. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη.

Οι εφαρμογές δεν δημιουργούν την επιφανειακότητα. Απλώς φέρνουν στην επιφάνειά της τις υπάρχουσες ανθρώπινες ανάγκες και ανασφάλειες. Μέσα από ένα προφίλ, μια φωτογραφία ή μια σύντομη συνομιλία, είναι εύκολο να δημιουργήσουμε φαντασιώσεις. Να ερωτευτούμε μια εικόνα αντί για έναν άνθρωπο.

Από ψυχολογική σκοπιά, αυτό δεν διαφέρει ιδιαίτερα από τις προβολές που περιέγραψε ο Γιούνγκ. Η διαφορά είναι ότι σήμερα οι προβολές αυτές μπορούν να συμβούν πολύ πιο γρήγορα. Η πρόκληση για τον σύγχρονο άνθρωπο δεν είναι να βρει περισσότερες επιλογές. Είναι να διακρίνει ποια σύνδεση έχει πραγματικό βάθος.

Η νέα πολυτέλεια είναι η αυθεντικότητα

Σε μια εποχή ατελείωτων εναλλακτικών, η αυθεντική σύνδεση γίνεται όλο και πιο πολύτιμη.

Η Θετική Ψυχολογία έχει αποδείξει ότι οι ουσιαστικές σχέσεις αποτελούν έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες ψυχικής ευημερίας. Δεν είναι ο αριθμός των γνωριμιών που καθορίζει την ποιότητα της ζωής μας αλλά το βάθος των δεσμών που δημιουργούμε.

Η αληθινή οικειότητα δεν γεννιέται μέσα από τέλειες φωτογραφίες ή εντυπωσιακά προφίλ. Γεννιέται όταν δύο άνθρωποι επιτρέπουν στον εαυτό τους να εμφανιστεί χωρίς προσωπείο.

Όταν παύουν να προσπαθούν να εντυπωσιάσουν και αρχίζουν να γνωρίζουν ο ένας τον άλλον πραγματικά.

Επίλογος

Ίσως τελικά ο καλοκαιρινός έρωτας να μην αφορά τόσο την αναζήτηση του ιδανικού συντρόφου όσο τη συνάντηση με μια πιο ελεύθερη εκδοχή του εαυτού μας.

Μια γυναίκα που γνωρίζει την αξία της ανεξάρτητα από τη σχέση της. Έναν άνδρα που δεν φοβάται να είναι ευάλωτος. Δύο ανθρώπους που επιλέγουν ο ένας τον άλλον όχι από έλλειψη αλλά από πληρότητα.

Σε έναν κόσμο που προσφέρει αμέτρητες δυνατότητες σύνδεσης αλλά συχνά ελάχιστη ουσιαστική εγγύτητα, ο έρωτας παραμένει μια πράξη θάρρους. Και ίσως η μεγαλύτερη κατάκτηση της εποχής μας να είναι ότι μπορούμε πλέον να τον ζήσουμε όχι ως ανάγκη, αλλά ως ελευθερία.

Πηγές που εμπνέουν: Carl Jung (Man and His Symbols, Two Essays on Analytical Psychology), Martin Seligman (Flourish), Sonja Lyubomirsky (The How of Happiness), Barry Schwartz (The Paradox of Choice), Helen Fisher (Anatomy of Love).

Χρυσάνθη Σοφρωνά-Καλογεροπούλου
Master Positive Psychology Coach
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
chryssanthi@bluemorpho.gr • www.bluemorpho.gr
+30 694 4394222